"Паважаныя сябры! Думаю, што атмасфера ў Палацы Незалежнасці сёння вельмі інтэлектуальная. Мы традыцыйна адзначаем Дзень беларускай навукі ўручэннем дыпломаў доктара навук, атэстатаў прафесара вучоным і навукова-педагагічным работнікам. Так, навука інтэрнацыянальная, яна належыць свету, ніхто з гэтым не спрачаецца. Яна прызначана служыць усяму чалавецтву. Але вы - вучоныя Беларусі, вы - беларускія вучоныя. Усе вашы незвычайныя ідэі і вялікія задумы для вас як дзіця, і нараджаюцца яны на гэтай зямлі. Кожнае адкрыццё становіцца часткай нашага нацыянальнага здабытку", - падкрэсліў Аляксандр Лукашэнка.

Кіраўнік дзяржавы павіншаваў навуковых работнікаў з прысваеннем высокіх званняў, адзначыўшы, што яны зрабілі вялікі шлях, перш чым пераадолець гэту прафесійную планку. "Вялікая праца стаіць за кожным дыпломам і вашым атэстатам", - сказаў Прэзідэнт.

"У нашай краіне вучоныя людзі карыстаюцца вялікай павагай і падтрымкай дзяржавы. Можа, яна недастатковая, але на тое, што мы здольныя. Вы ведаеце, колькі ўкладзена сіл і сродкаў, каб захаваць пераемнасць навуковых школ і дасягненняў мінулых часоў, стварыць умовы для развіцця сучаснай навукі. Я ўсюды і заўсёды падкрэсліваю (калі прапаную замежным кіраўнікам, спецыялістам нейкія тэхналогіі, абучэнне гэтым тэхналогіям; напэўна, вы чулі гэта і ў Зімбабвэ): мы такія разумныя, таму што стаім на плячах гіганцкай навукі Савецкага Саюза. Пра гэта не трэба забываць. Вялікі ваш уклад, але не на пустым месцы мы гэта робім - як у навуцы, так і ў дзяржаўнасці, прамысловасці, па ўсіх напрамках, у тым ліку і ў сацыяльнай сферы. Таму мы захавалі школы, вы іх развілі. Мы маем пэўны вынік, які мы можам выкарыстоўваць у нашай краіне, я так ацэньваю, працэнтаў на 50", - адзначыў Аляксандр Лукашэнка.

Астатнюю частку Беларусь вымушана пастаўляць на экспарт, растлумачыў Прэзідэнт. "Хацелася б больш асвойваць новых тэхналогій, тое, што вы вынаходзіце, але на жаль - вы ведаеце чаму, - дадаў Кіраўнік дзяржавы. - Нам ёсць, вядома ж, чым ганарыцца. Гэта ўбачыў кожны, усе вы ўбачылі, хто наведаў выстаўку навукова-тэхнічных дасягненняў "Беларусь інтэлектуальная". Некалі я даручыў кіраўніку Акадэміі навук падрыхтаваць такую выстаўку - галіновай навукі, вузаўскай. Зрабілі нядрэнна. Але ёсць над чым працаваць".

Паводле слоў Аляксандра Лукашэнкі, падзея выклікала жывую і шчырую цікавасць, і гэта з'яўляецца вынікам сумесных намаганняў вучоных з Нацыянальнай акадэміі навук, вучоных з розных галін і ВНУ. Уражальная галерэя перспектыўных айчынных распрацовак будзе паказана ў кожным рэгіёне, адпаведны графік ужо складзены. Так, хутка экспазіцыю ўбачаць жыхары Гомельскай вобласці. Зацікавіліся выстаўкай і за межамі Беларусі. Напрыклад, у той жа краіне Зімбабвэ, якую Прэзідэнт наведаў нядаўна з дзяржаўным візітам.

"Тым не менш вы, вучоныя, як ніхто разумееце, што ў навуцы няма часу спачываць на лаўрах і няма часу ўпівацца нейкімі поспехамі. Асабліва сёння, калі наша краіна процістаіць беспрэцэдэнтным палітычным выклікам, усім нам, і навуцы ў першую чаргу, трэба глядзець толькі наперад. І на карысць жыцця людзей, і ў імя стварэння. Іншымі словамі, усе вашы інавацыйныя распрацоўкі павінны служыць развіццю духоўнай сферы, умацоўваць эканамічную моц дзяржавы, забяспечваць нашу нацыянальную бяспеку, - падкрэсліў беларускі лідар. - І тут поле неаранае. Шчыра вам скажу. Тое, як мы разгортваемся на ніве эканомікі і бяспекі, тыя задачы, якія стаяць перад намі, якія могуць прынесці каласальныя вынікі фінансавыя, - я гляджу на гэта так і пачынаю ўжо сумнявацца. Нібыта нешта можам, умеем, а прадпрымальнасці няма. Але гэта асобная размова з Урадам".

Аляксандр Лукашэнка пажадаў вучоным, каб услед за чарговымі званнямі яны дасягнулі самай галоўнай вяршыні навуковага поспеху, не проста сказалі новае слова ў навуцы, а прымусілі ўвесь свет гаварыць аб дасягненнях. "Паколькі ў гісторыі застаецца не статус, а імя. Як мне бачыцца, для сапраўднага вучонага няма мэты важнейшай, чым забяспечыць пераемнасць сваіх дасягненняў, выгадаваць плеяду паспяховых вучняў і, зразумела, праславіць Айчыну. Я наогул лічу, калі вучоны пакідае за сабой шлейф вучняў або хаця б аднаго, які абавязкова перасягне вас, - гэта яшчэ большае дасягненне, чым тое, што вы дасягнулі сёння", - сказаў Прэзідэнт.

Так, як гэта зрабілі ўраджэнцы Беларусі лаўрэат Нобелеўскай прэміі па фізіцы Жарэс Алфёраў, адзін з заснавальнікаў беларускага грузавога аўтамабілебудавання, Герой Беларусі Міхаіл Высоцкі, вучоны-фізік і арганізатар навукі ў галіне оптыкі і спектраскапіі, лазернай фізікі і інфрачырвонай тэхнікі, заслужаны дзеяч навукі Беларусі Мікалай Барысевіч. Кіраўнік дзяржавы прывёў іх у прыклад не проста так. "Яны пайшлі, але пакінулі яркі след. Іх паслядоўнікі - гэта вашы калегі. Таму і бачыць тут вас, дактароў навук, прафесараў, разам са сваімі паспяховымі вучнямі асабліва прыемна. Гэта сведчыць аб тым, што вы не баіцеся канкурэнцыі з маладымі амбіцыйнымі вучонымі, якія, магчыма, нават мараць перасягнуць свайго настаўніка. Больш таго, вы ганарыцеся імі. І значыць, у беларускай навукі абавязкова будзе будучыня", - упэўнены Аляксандр Лукашэнка.

"Шчыра жадаю, каб услед за чарговымі званнямі вы дасягнулі самай галоўнай вяршыні навуковага поспеху. Не проста сказалі новае слова ў навуцы, а прымусілі ўвесь свет гаварыць аб вашых, нашых дасягненнях. Паколькі ў гісторыі застаецца не статус, а імя, - пажадаў Прэзідэнт. - Стаўце перад сабой у добрым сэнсе слова дзёрзкія і абавязкова высакародныя мэты. І няхай на шляху да іх дасягнення вам заўсёды спадарожнічаюць удача, падтрымка родных людзей і абавязкова павага навуковай супольнасці".

Дыпломы доктара навук Кіраўнік дзяржавы ўручыў васьмі вучоным.

У іх ліку доктар фізіка-матэматычных навук Дзмітрый Карпінскі. Вучоная ступень прысуджана яму за ўстанаўленне ўласцівасцей мультыфероікаў на аснове ферыту вісмуту, выкарыстанне якіх дасць магчымасць стварыць новыя функцыянальныя матэрыялы для датчыкаў электрамагнітнага поля, устройстваў для захоўвання і збору энергіі.

Вучоная ступень доктара фізіка-матэматычных навук таксама прысуджана Віктару Кісялю за распрацоўкі ў сферы лазерных матэрыялаў. Яны ўжо ўкаранёны ў серыйную вытворчасць ААТ "Пеленг" і выкарыстоўваюцца ў выпускаемых складаных оптыка-электронных прыборах і сістэмах для задач дальнаметрыі і назірання за аб'ектамі, якія рухаюцца.

Доктару тэхнічных навук Юрыю Крывагузу вучоная ступень прысуджана за распрацоўку навуковых прынцыпаў фарміравання палімерных кампазіцыйных матэрыялаў на аснове сумесей палімераў рознай палярнасці і стварэнне айчынных канкурэнтаздольных матэрыялаў на аснове сумесей канструкцыйных тэрмапластаў і мадыфікаваных поліалефінаў, якія выкарыстоўваюцца на прадпрыемствах Беларусі, Расіі і Кітая.

Дыплом доктара медыцынскіх навук уручаны Ларысе Пархоменка. Яна распрацавала і ўкараніла ў клінічную практыку новы метад хіміяпрамянёвага лячэння мясцовараспаўсюджанага раку слізістай абалонкі поласці рота, языка, глоткі і гартані.

Сцяпану Цемушаву вучоная ступень доктара гістарычных навук прысуджана за распрацоўку новага напрамку ў беларускай гістарыяграфіі, звязанага з фарміраваннем дзяржаўных фінансаў у Старажытнай Русі і вызначэннем іх ролі ў важнейшых падзеях эпохі Сярэднявечча ва ўсходнеславянскім рэгіёне. 

Аляксандру Трафімуку ўручаны дыплом доктара фізіка-матэматычных навук за развіццё тэорыі лікавых інварыянтаў часткова распазнавальных груп і тэорыі фактарызуемых груп. Атрыманыя вынікі выкарыстаны пры распрацоўцы праграмнага пакета для сістэмы камп'ютарнай алгебры GAP і перспектыўныя для прымянення ў інфарматыцы і крыптаграфіі.

Вучоная ступень доктара філалагічных навук прысуджана Святлане Харытонавай за навукова-тэарэтычнае абгрунтаванне канцэпцыі сістэмаўтварэння дзіцячых сродкаў масавай інфармацыі, фарміравання іх візуальна-семантычнай структуры і рэалізацыі выхаваўчага патэнцыялу, што садзейнічае развіццю журналістыкі і медыякамунікацыі для дзяцей.

Уладзіславу Хрусталёву ўручаны дыплом доктара біялагічных навук. Вучоная ступень яму прысуджана за распрацоўку новай сістэмы класіфікацыі элементаў другаснай структуры бялкоў і метаду ацэнкі іх стабільнасці, стварэнне і выпрабаванне вакцынных пептыдаў супраць віруса грыпу, віруса імунадэфіцыту чалавека, прыённых хвароб, якія даюць магчымасць павысіць эфектыўнасць сінтэзу пептыдных вакцын. 

Атэстаты прафесара Прэзідэнт уручыў загадчыку аддзела алейных культур Навукова-практычнага цэнтра НАН Беларусі па земляробстве Ядвізе Пілюк (спецыяльнасць "аграномія"), начальніку кафедры сувязі факультэта сувязі і аўтаматызаваных сістэм кіравання Ваеннай акадэміі Максіму Пылінскаму (ваеннае майстэрства і ваеннае будаўніцтва), загадчыку кафедры гігіены жывёл Віцебскай дзяржаўнай акадэміі ветэрынарнай медыцыны Міхаілу Карпеню (заатэхнія), галоўнаму навуковаму супрацоўніку лабараторыі прамянёвай тэрапіі РНПЦ анкалогіі і медыцынскай радыялогіі Паўлу Дзямешку (клінічная медыцына), старшыні Пастаяннай камісіі па ахове здароўя, фізічнай культуры, сямейнай і маладзёжнай палітыцы Палаты прадстаўнікоў Людміле Макарынай-Кібак (клінічная медыцына), дырэктару Інстытута інклюзіўнай адукацыі Беларускага дзяржаўнага педагагічнага ўніверсітэта імя Максіма Танка Веры Хітрук (педагогіка) і першаму намесніку начальніка Акадэміі МУС Аляксею Башану (права).

У час цырымоніі Аляксандр Лукашэнка нацэліў кіраўніцтва навуковай сферы на практыка-арыентаваныя тэмы.

"Каб мы больш увагі ўдзялялі практыка-арыентаваным тэмам. Тое, што сёння на злобу (дня. - Заўвага). Тое, што патрэбна цяпер у нашым жыцці. Пачынаючы ад ваенных навук, бяспекі, заканчваючы мірным жыццём. У гэтым вялікі практычны сэнс", - сказаў Кіраўнік дзяржавы.

Прэзідэнт звярнуў увагу, што па запатрабаваных напрамках навукі выдзяляюцца вялікія грошы, асабліва ў замежных краінах. Многія замежныя інвестары гатовы ўкладваць значныя фінансавыя сродкі ў розныя перспектыўныя распрацоўкі. "Усё сёння трэба, і ва ўсё гатовы інвесціраваць, вялікія грошы гатовы інвесціраваць. Але трэба паказаць тавар, паказаць яго эфектыўнасць і затым разгортваць вытворчасць", - сказаў беларускі лідар.

Дзейнічаць пры гэтым трэба аператыўна, падкрэсліў Аляксандр Лукашэнка. "Гэта момант. Маятнік хіснуўся ў ваш бок. І трэба скарыстоўваць гэты час, таму што заўтра будзе позна. Заўтра свет зноў супакоіцца і будзе спачываць на лаўрах, на тых дасягненнях, якія вы атрымалі на сённяшні момант. Ціха будзе, спакойна, вольна, усе будуць жыць, сыцець у нанова пераразмеркаваным свеце. Свет будзе іншы. Гэта ўжо ніхто сёння не аспрэчвае. Таму трэба скарыстацца момантам, - сказаў Кіраўнік дзяржавы. - Скарыстаемся - будзе вынік. Гэта аснова нашай незалежнасці. Калі не будзе руху наперад, прытым руху хуткага, магутнага, - толку не будзе".

Кіраўнік дзяржавы таксама падкрэсліў, што шматгадовыя намаганні, укладзеныя ў развіццё аграпрамысловага комплексу, даюць свой плён, аб чым у тым ліку сведчаць вынікі экспарту беларускай сельгаспрадукцыі. "Нафта не дае такой рэнтабельнасці, як сельская гаспадарка. Нафта наогул апусцілася ніжэй за плінтус. На $8,3 млрд прадалі прадуктаў харчавання", - сказаў ён.

"Я ўвогуле прыхільнік таго, што харчавацца трэба тым, што ў цябе расце на зямлі. Я імпартнага практычна не ўжываю", - адзначыў Аляксандр Лукашэнка.

Ён таксама звярнуў увагу, што колькасць насельніцтва ў свеце павялічваецца і спатрэбяцца дадатковыя аб'ёмы прадуктаў харчавання, а таму аграсектар - вельмі перспектыўная сфера.

У ходзе сустрэчы доктар сельскагаспадарчых навук, прафесар, загадчык аддзела алейных культур Навукова-практычнага цэнтра НАН Беларусі па земляробстве Ядвіга Пілюк звярнула ўвагу на важнасць вырошчвання рапсу і атрымання рапсавага алею. Паводле яе слоў, навуковыя і практычныя распрацоўкі гэтай тэмы пачаліся ў краіне даўно і цяпер ужо ёсць нядрэнныя вынікі. Былі створаны сістэмы сартоў, гібрыды, распрацаваны тэхналогіі вырошчвання рапсу. І ўжо атрыманы амаль мільён тон прадукцыі.

"Думаю, што запатрабаванасць у рапсавым алеі, які вельмі карысны, у свеце будзе расці. Якасці мы дасягнулі і ідзём у нагу з сусветнай вытворчасцю", - заўважыла яна, падкрэсліўшы, што Беларусь знаходзіцца на 9 месцы ў свеце па экспарце рапсавага алею.

Вучоны лічыць, што рапсавы алей - гэта культура сучаснасці і будучыні, таму трэба пашыраць яе вытворчасць, што дасць добры прыбытак.

Аляксандр Лукашэнка звярнуў увагу, што ў свеце попыт на рапсавы алей сапраўды каласальны. У Беларусі змаглі дасягнуць добрых вынікаў у вырошчванні рапсу, як таго і патрабаваў Прэзідэнт, і трэба імкнуцца да павышэння ўраджайнасці гэтай культуры.

Звяртаючыся да вучоных, Кіраўнік дзяржавы заклікаў распрацоўваць новыя тэхналогіі, асабліва ў плане таго, што патрэбна цяпер. 

Прэс-служба Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь